नॅशनल मेडिकल कमिशन (NMC) ने शैक्षणिक वर्ष २०२६-२७ साठी देशातील MBBS अभ्यासक्रमाचे नवीन सीट मॅट्रिक्स जाहीर केले आहे. यावर्षी देशभरातील वैद्यकीय शिक्षण क्षेत्रात मोठी वाढ झाली असून, हजारो विद्यार्थ्यांना प्रवेशाची नवीन संधी उपलब्ध झाली आहे.
देशातील MBBS जागांची स्थिती (AIIMS, JIPMER वगळून)
यंदा देशभरात एकूण ८२३ मेडिकल कॉलेजमध्ये १,३६,९३९ MBBS जागा उपलब्ध आहेत. यात सरकारी आणि खाजगी अशा दोन्ही क्षेत्रांतील विस्ताराचा समावेश आहे.
तपशील : संख्या
एकूण मेडिकल कॉलेज : ८२३
सरकारी मेडिकल कॉलेज : ४४१ (६३,२९६ जागा)
खाजगी मेडिकल कॉलेज : ३८२ (७३,६४३ जागा)
एकूण MBBS जागा : १,३६,९३९
यावर्षी झालेली वाढ: यावर्षी देशभरात एकूण ९,९११ नवीन जागांची भर पडली आहे. यामध्ये २५ नवीन मेडिकल कॉलेज सुरू झाल्यामुळे २,४०० जागांची वाढ झाली असून, उर्वरित जागा विद्यमान महाविद्यालयांची क्षमता वाढवून प्राप्त झाल्या आहेत.
सर्वाधिक जागा असलेली प्रमुख राज्ये
देशातील वैद्यकीय शिक्षणात आघाडीवर असलेल्या राज्यांमध्ये खालीलप्रमाणे जागांची उपलब्धता आहे:
१. कर्नाटक: १५,३९५ जागा
२. उत्तर प्रदेश: १४,००० जागा
३. तामिळनाडू: १३,९९९ जागा
४. महाराष्ट्र: १३,०९९ जागा
५. तेलंगणा: १०,२५० जागा
महाराष्ट्राची आकडेवारी
महाराष्ट्रातील विद्यार्थ्यांसाठी एकूण १३,०९९ जागा उपलब्ध आहेत. राज्यात एकूण ८६ मेडिकल कॉलेज (सरकारी व खाजगी/अभिमत) कार्यरत आहेत.
प्रवेश प्रक्रियेतील महत्त्वाचा बदल:
नॉन-क्रिमीलेअर (NCL) प्रमाणपत्र
महाराष्ट्र शासनाच्या २० सप्टेंबर २०२४ च्या निर्णयानुसार, मेडिकल प्रवेशासाठी एक मोठा दिलासा देणारा बदल लागू करण्यात आला आहे.
उत्पन्न प्रमाणपत्राची अट रद्द: आता ज्या विद्यार्थ्यांकडे वैध नॉन-क्रिमीलेअर (NCL) प्रमाणपत्र आहे, त्यांना प्रवेशाच्या वेळी स्वतंत्र वार्षिक उत्पन्न प्रमाणपत्र सादर करण्याची गरज नाही.
कोणाला फायदा: OBC, SEBC (मराठा), SBC, VJ, NT-A, NT-B, NT-C आणि NT-D प्रवर्गातील विद्यार्थ्यांना याचा थेट लाभ मिळणार आहे. विशेषतः ज्या पालकांचे उत्पन्न ८ लाखांपेक्षा जास्त आहे, परंतु तरीही ते नॉन-क्रिमीलेअर कक्षेत येतात (उदा. ‘क’ वर्ग सरकारी कर्मचारी), त्यांना आरक्षणाचा आणि फी सवलतींचा लाभ मिळणे सोपे होणार आहे.
वैधता: प्रवेश प्रक्रियेसाठी सादर केलेले नॉन-क्रिमीलेअर प्रमाणपत्र हे किमान ३१ मार्च २०२७ पर्यंत वैध असणे आवश्यक आहे.
महत्त्वाची टीप: प्रवेश घेताना सर्व मूळ कागदपत्रे आणि अद्ययावत प्रमाणपत्रांची पडताळणी करणे अनिवार्य आहे. विद्यार्थ्यांनी अधिकृत वेबसाइटवर वेळोवेळी प्रसिद्ध होणाऱ्या मार्गदर्शक सूचनांचे पालन करावे.
टीप: वरील आकडेवारीमध्ये AIIMS, JIPMER आणि इतर राष्ट्रीय महत्त्वाच्या संस्थांच्या (INIs) जागांचा समावेश नाही.
